Biologisch eten

Biologisch eten is beter voor dierenwelzijn, bodemkwaliteit en biodiversiteit, maar is niet in alle opzichten beter voor het milieu. Voor alle biologische landbouw wordt geen kunstmest of synthetisch bestrijdingsmiddel gebruikt, maar alleen natuurlijke middelen. Natuurlijk klinkt duurzaam en dat is meestal ook zo, maar ook natuurlijke middelen zijn niet per definitie goed voor een ecosysteem. Sommige zijn nog steeds slecht voor bijen en andere insecten. Het hangt er vanaf welk en hoeveel middel er toegepast wordt.

Er is daarnaast vanwege de meestal lagere opbrengst en grotere leefruimte meer grond nodig voor dieren en hun voedsel, wat minder ruimte voor de natuur oplevert. Ook worden er (nog) geen eisen gesteld aan energieverbruik, waterverbruik en afvalverwerking. Of biologische landbouw écht beter is voor het klimaat is daarom moeilijk te zeggen en vooral afhankelijk van lokale omstandigheden. 

Onze aanbeveling is daarom om minder vlees, zuivel en eieren te eten en wanneer je eet zo veel mogelijk voor biologisch te kiezen, omdat het beter voor het dierenwelzijn, de bodemkwaliteit en biodiversiteit is. Door minder dierlijke producten te eten compenseer je namelijk het extra landgebruik.

Inhoud

TIP

Als je 5 bomen per maand plant krijg je gratis toegang tot onze handige EcoGids met alle essentiële info om milieubewust te eten.

Standaard vergeleken met biologisch

Biologisch vlees, zuivel en eieren

Biologisch vlees, zuivel en eieren zorgen vooral voor meer dierenwelzijn, doordat de dieren het hele jaar door naar buiten mogen, ze binnen meer ruimte hebben en in het algemeen een stuk gezonder zijn. Het is in sommige opzichten beter voor het milieu, maar in andere opzichten juist slechter. Doordat de dieren langer leven en meer voer en ruimte krijgen is biologisch iets duurder in de winkel. 

Beter voor het milieu

Bij biologische productie wordt geen kunstmest of synthetische gewasbeschermingsmiddelen gebruikt, waardoor deze ook niet in het water, de grond of de lucht terecht kunnen komen. 

Ook heeft het voer per kg een lagere milieu-impact omdat het meer uit de omgeving komt en minder uit verre landen, zoals soja uit Zuid-Amerika. 60% van het veevoer moet namelijk van het eigen bedrijf of uit de regio komen. Dit alles zorgt voor betere bodemkwaliteit, minder ontbossing in verre landen en een beter milieu.

De kippen, varkens en koeien kunnen ook hun natuurlijke gedrag meer vertonen, waardoor ze gezonder zijn en er minder antibiotica en medicijnen nodig zijn.

Slechter voor het milieu

Er zijn echter ook redenen waardoor biologische dieren slechter voor het milieu zijn. Ze leven langer, waardoor ze meer voer nodig hebben, meer mestoverschotten veroorzaken en meer broeikasgassen uitstoten. De impact van de grotere hoeveelheid voer wordt echter gecompenseerd doordat meer voedsel uit de regio komt.

Omdat biologische dieren meer land gebruiken, is er niet alleen minder ruimte voor de natuur, maar kan de mest ook minder goed opgevangen worden in de buitenlucht. Mede hierdoor is de uitstoot van o.a. ammoniak hoger.

Daar komt bij dat biologische koeien minder melk produceren en er dus meer koeien nodig zijn om dezelfde hoeveelheid te produceren. Hoewel het dierenwelzijn beter is, veroorzaakt dit zo een grotere milieu-impact per liter melk.

Biologische groenten en fruit

Er zijn twee manieren om groenten en fruit te verbouwen: op de akker en in een kas.

Glastuinbouw

De glastuinbouw gebruikt (verwarmde) kassen om groente en fruit te verbouwen zoals tomaat, komkommer, paprika, aubergine en courgette. Dit heeft door het hogere energieverbruik een grotere impact op het klimaat, maar een lager land-, mest en watergebruik1 dan akkerbouw. Biologische glastuinbouw maakt (nog) geen verschil in dit energieverbruik en is vooral beter doordat er geen synthetische mest en bestrijdingsmiddelen gebruikt worden.

Akkerbouw

Biologische akkerbouw is zorgt voor betere kwaliteit van het landschap, meer biodiversiteit en een betere bodemkwaliteit. Zo worden er natuurlijke vijanden (insecten) en natuurlijke bestrijdingsmiddelen ingezet en wisselend bepaalde plantenrassen gekozen om ziektes en plagen tegen te gaan. Het nadeel is dat er voor de meeste groente- en fruitsoorten meer land nodig is, waardoor er minder land beschikbaar is voor de natuur2.

Biologische producten kopen

In de Nederlandse supermarkt is zo’n 3,4% van de verkoop biologisch3. Je herkent biologische producten aan het aan het ‘groene blaadje’, wat het Europese Keurmerk voor biologische landbouw is. Om dit keurmerk te krijgen moet het vlees aan de strikte eisen van de EU voldoen. Er is daarnaast het Demeter keurmerk voor biologisch-dynamische landbouw gebaseerd op antroposofische principes.

De prijs van biologische producten

Biologisch voedsel is duurder dan ‘gewoon’ voedsel om verschillende redenen: opbrengsten zijn lager, er is meer land nodig, het is arbeidsintensiever, gewassen en dieren groeien minder snel, er is meer voedsel nodig en er zijn minder biologische bedrijven waardoor de logistiek en distributie duurder is.

Maar in ‘gewoon’ voedsel zitten verborgen kosten die je niet in de winkel ziet. Zo betalen we meer belasting om het grondwater te zuiveren van synthetische bestrijdingsmiddelen. Eigenlijk zou je deze kosten bij de prijs moeten rekenen om een volledig beeld te krijgen.

Geïntegreerde teelt: tussen ‘gewoon’ en biologisch in

Er bestaan steeds meer boeren die gedeeltelijk biologisch zijn. Bijvoorbeeld om de milieubelasting te verlagen door minder bestrijdingsmiddelen en kunstmest te gebruiken. De boer gebruikt dan alleen synthetische bestrijdingsmiddelen als de opbrengst in gevaar komt. Deze vorm van landbouw wordt ook wel precisielandbouw of geïntegreerde teelt genoemd.

On the way to PlanetProof is een keurmerk voor de geïntegreerde teelt. Het is niet volledig biologisch maar er zijn wel eisen hoge eisen aan het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Er zijn zelfs eisen aan het energie- en waterverbruik en afvalbeheer, terwijl dit bij biologische landbouw (nog) niet het geval is.

TIP

Als je 5 bomen per maand plant krijg je gratis toegang tot onze handige EcoGids met alle essentiële info om milieubewust te eten.

– over de schrijver – 

Florian Meeuwsen

Florian Meeuwsen

Florian Meeuwsen behaalde zijn master Global Health aan de Universiteit van Maastricht. Na zijn studie werkte hij enkele jaren als project manager bij ELIV in Taipei, een organisatie gericht op het verhelpen van armoede en sociale problemen in kleinere lokale gemeenschappen in Azië. Daar raakte Florian steeds meer geïnteresseerd in de relatie tussen de mens en de aarde en de impact van klimaatverandering. Uit die combinatie van studie, werkervaring en de wens een positieve bijdrage te kunnen leveren aan het tegengaan van de klimaatverandering, ontstond Alive to Earth.

Compenseer je uitstoot
door bomen te planten

Het is nog nooit zo essentiëel geweest een positieve bijdrage te leveren aan het klimaat. Bomen planten is volgens wetenschappers een van de beste manieren om klimaatverandering tegen te gaan. Dus word vandaag nog CO2-neutraal!

Log in en lees het artikel

Fijn dat je terug bent!

  Je gegevens zijn veilig