Groente en fruit

Hoe meer groente en fruit en hoe minder vlees en zuivel je eet, hoe kleiner je impact op het milieu. Maar ook het verbouwen van groente en fruit, het verpakken en het vervoer veroorzaakt broeikasgassen, verslechtering van de natuur en soms watertekorten. Als je groente en fruit eet kun je daarom de volgende tips volgen om nog milieuvriendelijker te kiezen. 

Inhoud

TIP

Als je 5 bomen per maand plant krijg je gratis toegang tot onze handige EcoGids met alle essentiële info om milieubewust te eten.

Tips voor duurzame groente en fruit

Hoe meer je de volgende tips volgt, hoe minder impact het eten van groente en fruit op het milieu heeft.

Ga voor seizoensproducten

Als je voor seizoensproducten kiest, is de kans groter dat ze van een Nederlandse akker komen en niet uit een verwarmde kas of een ver land. Kassen verwarmen kost veel energie. Er zijn plannen voor volledig groene energie voor de kassen in 2050, maar nu wordt deze energie nog grotendeels fossiel opgewekt. Groente en fruit overvliegen uit verre landen veroorzaakt ook veel CO2-uitstoot en dit kun je grotendeels vermijden met seizoensproducten.

Vermijd kwetsbare, bederfelijke producten uit verre landen

Producten uit andere landen die lang houdbaar zijn komen vaak per schip of vrachtwagen naar Nederland. Dit is niet altijd slechter voor het milieu. Als een product in Nederland alleen in een verwarmde kas verbouwd kan worden en het in een ander land op een akker verbouwd wordt, is het product uit van de akker meestal zelfs beter voor het milieu.

Maar als het om kwetsbare, bederfelijke producten gaat, is het beter om deze alleen te kopen uit Nederland en vlak over de grens. Anders worden ze per vliegtuig vervoerd, wat een veel hogere impact op het milieu heeft dan een vrachtwagen of een boot.

Diepvries, pot en blik vaak een goede keus

Het klinkt misschien minder milieuvriendelijk, maar in groente en fruit uit diepvries, pot en blik zijn redelijk milieuvriendelijk. Dit komt doordat ze vaak in het seizoen worden gegroeid en direct van de akker worden ingevroren of in een pot of blik worden gedaan. Ze komen meestal niet uit verwarmde kassen of van heel ver, wat meer energie scheelt dan die er nodig is voor de verpakking of het invriezen.

Voorgesneden groente of fruit?

In de supermarkt kun je zakken en bakjes met voorgesneden groente en fruit vinden. Het nadeel hiervan is dat deze minder lang meegaan dan ongesneden groente en fruit. De extra verpakking weegt voor het milieu niet op tegen het weggooien van eten, dus het belangrijkste is dat je geen eten weg hoeft te gooien. Als als een hele krop sla te veel voor je is en je een zak gesneden sla op tijd helemaal op eet, is deze keuze daarom beter. Als je makkelijk een hele krop sla op eet, dan is dat beter.

Biologisch is niet altijd beter

Biologische producten worden zonder kunstmest en kunstmatige bestrijdingsmiddelen geteeld. De opbrengst is meestal iets lager en er is dus meer land nodig per kilo, maar het veroorzaakt minder land-, lucht- en watervervuiling en minder verlies aan biodiversiteit.

In vele opzichten is het beter voor het milieu, maar dat is niet altijd zo. Stel dat een product biologisch is maar wordt overgevlogen uit Nieuw-Zeeland, dan is het toch beter voor het milieu om het ‘gewone’ product te kiezen dat uit Nederland komt.

Zelf kweken is niet per se beter

Veel mensen denken dat als ze zelf groenten en fruit in hun moestuin kweken dit beter voor het milieu is. Hoewel het heel leuk en leerzaam kan zijn om te doen, is het niet per se beter voor het milieu dan producten te kopen van Nederlandse akkers. De landbouw teelt heel efficient en je aanschaf en vervoer van zaadjes, grond en andere spullen levert ook extra CO2-uitstoot op.

De milieu-impact van groente en fruit

Groente en fruit eten is altijd beter voor het milieu dan vlees of kaas, maar kan nog steeds een behoorlijke impact hebben.

Vervoer

Tenzij je een moestuin hebt, moeten groente en fruit altijd vervoerd worden. Het vervoersmiddel dat het slechtst voor het klimaat is, is het vliegtuig. Het vliegtuig wordt vooral gebruikt voor kort houdbare en kwetsbare producten uit verre landen.

Producten die langer houdbaar en minder kwetsbaar zijn of van dichterbij komen worden per boot of vrachtwagen vervoerd. Deze vervoersmiddelen zijn een stuk duurzamer dan vliegen, al is de totale uitstoot van verschillende containerschepen nog niet altijd volledig in kaart gebracht omdat de effecten van hun roetuitstoot op het klimaat nog niet duidelijk zijn.

Energie

De glastuinbouw verbruikt de meeste energie van alle landbouwsectoren, vooral voor het verwarmen van de kassen. In 2016 was dit 94 PJ aan energie, terwijl dit 28 PJ was voor de rest van de landbouw1. Dit energieverbruik wordt voor het overgrote deel fossiel opgewekt, met een grote CO2-uistoot tot gevolg. Toch is glastuinbouw niet in alle opzichten slechter voor het milieu.

Grondgebruik

Elke vorm van landbouw wordt gedaan op grond die anders door natuur gebruikt zou kunnen worden. Door de bevolkingsgroei en welvaartsgroei in de wereld wordt steeds meer natuur ingenomen door landbouw. Daarnaast zit er in bomen en planten CO2 opgeslagen die vrijkomt wanneer deze verbrand worden om ruimte te maken voor landbouw. Ook verdwijnt biodiversiteit en de mogelijkheid toekomstige CO2 op te slaan in de groeiende bomen.

Gewassen die meer produceren per hectare zijn dus beter voor de natuur dan gewassen met een lage opbrengst. Producten die geteeld worden op potgrond zoals veel champignons en aardbeien hebben ook een hogere uitstoot omdat er veen voor wordt gebruikt.

Bestrijdingsmiddelen

De bestrijdingsmiddelen die bij landbouw gebruikt worden kunnen milieuverontreiniging en gezondheidsproblemen veroorzaken doordat ze in de lucht, de grond en het water terechtkomen. Synthetische bestrijdingsmiddelen zijn over het algemeen slechter voor het milieu en de gezondheid dan natuurlijke middelen, al zijn die ook niet altijd zonder schade.

Het is dus om deze reden aan te raden voor biologische producten te kiezen, omdat daarbij geen synthetische middelen gebruikt worden. In Nederland wordt er ook in de standaard teelt steeds beter omgegaan met bestrijdingsmiddelen, maar wanneer je producten van buiten de EU koopt, is het mogelijk dat er meer bestrijdingsmiddelen gebruikt zijn.

Waterstress

Wanneer er veel water nodig is voor een gewas, maar er een watertekort is in de regio waar het verbouwd is, ontstaat er waterstress. Vooral fruitsoorten als mandarijn, kiwi, sinaasappel en perzik die op de volle grond geteeld worden, hebben een hoger waterverbruik. Teelt in kassen heeft een veel lager waterverbruik.

TIP

Als je 5 bomen per maand plant krijg je gratis toegang tot onze handige EcoGids met alle essentiële info om milieubewust te eten.

– over de schrijver – 

Florian Meeuwsen

Florian Meeuwsen

Florian Meeuwsen behaalde zijn master Global Health aan de Universiteit van Maastricht. Na zijn studie werkte hij enkele jaren als project manager bij ELIV in Taipei, een organisatie gericht op het verhelpen van armoede en sociale problemen in kleinere lokale gemeenschappen in Azië. Daar raakte Florian steeds meer geïnteresseerd in de relatie tussen de mens en de aarde en de impact van klimaatverandering. Uit die combinatie van studie, werkervaring en de wens een positieve bijdrage te kunnen leveren aan het tegengaan van de klimaatverandering, ontstond Alive to Earth.

Compenseer je uitstoot
door bomen te planten

Het is nog nooit zo essentiëel geweest een positieve bijdrage te leveren aan het klimaat. Bomen planten is volgens wetenschappers een van de beste manieren om klimaatverandering tegen te gaan. Dus word vandaag nog CO2-neutraal!

Log in en lees het artikel

Fijn dat je terug bent!

  Je gegevens zijn veilig